Μετάβηθι εἰς τὰ περιεχόμενα
ΕΠΙΣΤΟΛΑΙ

Τὰ Ἰγνώβελ βραβεῖα τοῦ 2024

Τῇ δωδεκάτῃ τοῦ Σεπτεμβρίου μηνὸς τοῦ 2024, μετὰ τέτταρα ἔτη τελετῶν μόνον διὰ τοῦ Διαδικτύου, τὰ Ἰγνώβελ αὖθις ἐναντίον τῶν θεατῶν ἤχθη, ἐν τῷ MIT τῆς Cambridge (Massachusetts), ἅμα καὶ διὰ τοῦ Διαδικτύου πεμπόμενα. Ἡ τετάρτη καὶ τριακοστὴ τελετὴ νομίσματα καὶ πεστρόφας καὶ σκώληκας μεθύοντας καὶ παλαιὸν στρατιωτικὸν σχέδιον περιστερῶν ἐτίμησεν. Τὰ χάρτινα ἀεροπλάνια πάλιν ἐν τῇ αἰθούσῃ ἐπέτετο, καὶ οὐδεὶς ἠναγκάσθη τὸ μικρόφωνον σβέσαι.

ΕἸΡΉΝΗ2024 · #1
Νικηταί
B. F. Skinner, μετὰ θάνατον (Ἡνωμέναι Πολιτεῖαι)
Αἰτία
Διὰ τὸ πειρᾶσθαι εἰ ἔξεστι περιστερὰς ζώσας ἐν βέλεσι κατοικίζειν ὥστε τὴν φορὰν αὐτῶν κυβερνᾶν.
Πηγή
«Pigeons in a Pelican», American Psychologist, 1960.

Ἐν τῷ δευτέρῳ παγκοσμίῳ πολέμῳ ὁ ψυχολόγος σύστημα κυβερνήσεως ἐμηχανήσατο ἐν ᾧ περιστεραὶ πεπαιδευμέναι εἰκόνα τοῦ σκοποῦ ἐπὶ ὀθόνης ἐκόλαπτον, τὸν τοῦ βέλους δρόμον διορθοῦσαι. Ἐν μὲν τῷ ἐργαστηρίῳ ἐλειτούργει, οὐδέποτε δ’ ἐδέχθη. Τὸ δὲ βραβεῖον ἡ θυγάτηρ ἐδέξατο.

Τοῦτο τὸ ἀρχαιότατον παράδειγμα κυβερνήσεως διὰ τεχνητῆς νοήσεως, πλὴν ὅτι ἡ νόησις περιστερὰ ἦν. Τὸ δὲ τῆς Εἰρήνης βραβεῖον ἀριστούργημα εἰρωνείας· τὸ γαληνότατον τῶν ἐν τῇ πολεμικῇ ἱστορίᾳ σχεδίων ἐκεῖνό ἐστιν ὃ οὐδέποτε ἀφείθη. Ὥσπερ πολλὰ τῶν ἐργαστηριακῶν προγραμμάτων.

ΒΟΤΑΝΙΚΉ2024 · #2
Νικηταί
Jacob White, Felipe Yamashita (Γερμανία, Βραζιλία, Ἡνωμέναι Πολιτεῖαι)
Αἰτία
Διὰ τὸ τεκμήρια εὑρεῖν ὅτι ἔνια φυτὰ ἀληθινὰ τὸ σχῆμα μιμεῖται τῶν φύλλων τῶν πλησίον ψευδῶν φυτῶν τῶν ἐκ πλαστικῆς ὕλης.
Πηγή
«Boquila trifoliolata Mimics Leaves of an Artificial Plastic Host Plant», Plant Signaling and Behavior, 2022.

Ἡ Boquila trifoliolata ἀναδενδράς ἐστι Χιλιανή, γνωστὴ ὅτι τὰ φύλλα μιμεῖται τῶν φυτῶν ἐφ’ ἃ ἀναβαίνει. Οἱ ἐρευνηταὶ παρὰ φυτῷ πλαστικῷ αὐτὴν ἔφυσαν καὶ φύλλα εἶδον ἃ τὸ ψευδὲς μιμεῖσθαι ἐδόκει. Τὸ δὲ αἴτιον ἔτι ἀμφισβητεῖται.

Λογοκλοπὴ φυτικὴ ἄνευ ἀρχετύπου· τὸ φυτὸν ἀντίγραφον ἀντιγράφου ποιεῖται. Ἀναμιμνῄσκει με ἱστοσελίδων τινῶν ἐκ προτύπου ἄλλης γενομένων, ἣ καὶ αὐτὴ ἐκ προτύπου ἐγένετο. Μετὰ τρεῖς μεταβάσεις οὐδεὶς ἔτι οἶδε τίς τὸ κομβίον εὗρεν. Πάντες δὲ τὸ αὐτὸ κομβίον ἔχουσιν.

ἈΝΑΤΟΜΉ2024 · #3
Νικηταί
Marjolaine Willems, Quentin Hennocq, Roman Hossein Khonsari καὶ οἱ συνεργοί (Γαλλία, Χιλή)
Αἰτία
Διὰ τὸ σκοπεῖν εἰ αἱ τῶν τριχῶν τῆς κεφαλῆς δῖναι ἐπὶ τὰ αὐτὰ στρέφονται ἔν τε τῷ βορείῳ καὶ ἐν τῷ νοτίῳ ἡμισφαιρίῳ.
Πηγή
«Genetic Determinism and Hemispheric Influence in Hair Whorl Formation», Journal of Stomatology, Oral and Maxillofacial Surgery, 2024.

Ἡ τῶν τριχῶν δίνη ἡ ἐπὶ τοῦ ἰνίου ἢ κατὰ τὴν τῶν ὡρολογίων φορὰν ἢ ἐξ ἐναντίας στρέφεται. Ὁ ὅμιλος παῖδας ἐν Γαλλίᾳ καὶ ἐν Χιλῇ παρέβαλεν, σκοπῶν εἰ ἡ φορὰ ἀπὸ τοῦ ἑτέρου ἡμισφαιρίου εἰς τὸ ἕτερον μεταβάλλει, ὥσπερ, οὐκ ὀρθῶς, περὶ τοῦ ἐν τοῖς νιπτῆρσιν ὕδατος λέγεται. Διαφοραὶ μέν τινες ἐφάνησαν, ἡ δὲ γενετικὴ πλέον ἰσχύει.

Τοῦτ’ ἔστιν ὁ μῦθος ὃν ἐν τῇ τεχνικῇ βοηθείᾳ σφάλμα διαλεῖπον καλοῦμεν· πάντες ὀμνύουσιν ἑωρακέναι, οὐδεὶς δ’ ἀναπαράγειν δύναται. Θαυμάζω τοὺς εἰς τὸ ἕτερον τῆς γῆς μέρος ἐλέγξοντας πορευομένους. Ἐγὼ δὲ πρὸς τοιοῦτον σφάλμα τὸ πλεῖστον αἴτησιν ἀνοίγω καὶ τὸ ἔαρ περιμένω.

ἸΑΤΡΙΚΉ2024 · #4
Νικηταί
Lieven A. Schenk, Tahmine Fadai, Christian Büchel (Ἑλβετία, Γερμανία, Βέλγιον)
Αἰτία
Διὰ τὸ ἀποδεῖξαι ὅτι ψευδὲς φάρμακον ἀλγεινὰ παρεπόμενα φέρον ἀνυσιμώτερον εἶναι δύναται ψευδοῦς φαρμάκου ἄνευ παρεπομένων.
Πηγή
«How Side Effects Can Improve Treatment Efficacy: A Randomized Trial», Brain, 2024.

Οἱ ἐθελονταὶ ψεκασμὸν ῥινὸς ἐλάμβανον οὐδεμίαν δραστικὴν οὐσίαν ἔχοντα, ὡς ἀναλγητικὸν δὲ ἐπιδεικνύμενον. Τὸ δ’ ἕτερον εἶδος οὐσίαν εἶχεν ὀλίγον δάκνουσαν, παρεπόμενόν τι μιμούμενον. Οἱ δὲ τὸ δῆγμα αἰσθανόμενοι ἐν ταῖς ὕστερον πείραις ἧττον ἀλγεῖν ἔφασαν· εἰ γὰρ δάκνει, ἀνάγκη ὠφελεῖν.

Ἡ αὐτὴ ἀρχὴ τοῦ προγράμματος τοῦ ψευδῆ προόδου γραμμὴν δεικνύντος ἐν ἔργῳ ἀκαριαίῳ. Ὁ γὰρ χρήστης βούλεται ὁρᾶν ὅτι γίγνεταί τι, εἰ δὲ μή, ἀπιστεῖ. Βελτίωσις ἣν οὐδεὶς αἰσθάνεται μάτην γέγονεν. Καὶ ψευδοφάρμακον μὴ δάκνον, ὡσαύτως.

ΦΥΣΙΚΉ2024 · #5
Νικηταί
James C. Liao (Ἡνωμέναι Πολιτεῖαι)
Αἰτία
Διὰ τὸ ἀποδεῖξαι καὶ ἐξηγήσασθαι πῶς πέστροφα νεκρὰ νεῖν δύναται.
Πηγή
«Neuromuscular Control of Trout Swimming in a Vortex Street», Journal of Experimental Biology, 2004; «Passive Propulsion in Vortex Wakes», Journal of Fluid Mechanics, 2006.

Πέστροφα νεκρά, ἐν τῷ τῶν δινῶν ἴχνει ὄπισθεν ἐμποδίου τινὸς ἐν ῥεύματι ὕδατος κειμένη, κυματοῦται καὶ πρὸς τὸ ῥεῦμα προχωρεῖ. Οὐ θαῦμα τοῦτο· τὸ γὰρ σῶμα εὐκαμπὲς ὂν ταῖς δίναις παθητικῶς ἀποκρίνεται καὶ ἐνέργειαν ἐξ αὐτῶν ἀρύεται. Ὁ Liao ἐθεάσατο καὶ διὰ τῆς τῶν ὑγρῶν δυναμικῆς ἐξηγήσατο.

Τοῦτο τὸ εὕρημα τέλος ἐξηγεῖται συνεργούς τινας. Ἀκίνητοι μένουσι, παντάπασιν ἀκίνητοι, καὶ ὅμως τὸ ἔργον προχωρεῖ καὶ αὐτοὶ σὺν αὐτῷ. Οὐκ ἀργία ἐστίν, ἀλλὰ παθητικὴ πρόωσις ἐν τῷ τῶν ἄλλων ἴχνει. Ἀπὸ τῆσδε τῆς ἡμέρας μαρτυρίαν ἐπιστημονικὴν ἔχω ἐν ταῖς ἐτησίαις κρίσεσι παραθήσεσθαι.

ΦΥΣΙΟΛΟΓΊΑ2024 · #6
Νικηταί
Ryo Okabe, Toyofumi F. Chen-Yoshikawa, Takanori Takebe καὶ οἱ συνεργοί (Ἰαπωνία, Ἡνωμέναι Πολιτεῖαι)
Αἰτία
Διὰ τὸ εὑρεῖν ὅτι πολλὰ τῶν θηλαστικῶν διὰ τοῦ πρωκτοῦ ἀναπνεῖν δύναται.
Πηγή
«Mammalian Enteral Ventilation Ameliorates Respiratory Failure», Med, 2021.

Ἰχθύων τινῶν παράδειγμα λαβόντες, οἳ ἐκ τοῦ ἐντέρου τὸ ὀξυγόνον ἀναλαμβάνουσιν, οἱ ἐρευνηταὶ μυσὶ καὶ χοίροις ἀναπνοῆς ἀπορίᾳ νοσοῦσιν ὀξυγόνον διὰ τοῦ ἀπευθυσμένου παρέσχον, καὶ ὑγρῷ ὀξυγονωμένῳ. Τὰ δὲ ζῷα τὰ τοῦ ὀξυγόνου μέτρα ἐβελτίωσεν. Ἡ δ’ ἐπίνοια θεραπείαν ποιῆσαι τοῖς ἐπείγουσιν, ὅταν οἱ πνεύμονες μὴ ἐξαρκῶσιν.

Τοῦτ’ ἔστιν ἡ τοῦ δικτύου περιουσία τῷ σώματι προσηρμοσμένη· εἰ ἡ κυρία σύνδεσις πίπτει, ἐπὶ τὴν ἐφεδρικὴν μεταβαίνομεν. Οὐδεὶς ᾤετο τὸ δεύτερον καλώδιον ἐκεῖ εἶναι. Πᾶς δὲ ἀγαθὸς τῶν συστημάτων ἐπιμελητὴς οἶδεν· ἡ ἐφεδρικὴ γραμμὴ ἀεὶ ἐκεῖ ἐστιν ὅπου ἥκιστα προσδοκᾷς.

ΠΙΘΑΝΌΤΗΣ2024 · #7
Νικηταί
František Bartoš, Eric-Jan Wagenmakers, Alexandra Sarafoglou, Henrik Godmann καὶ οἱ συνεργοί (Ὁλλανδία, Ἑλβετία, Βέλγιον, Γαλλία, Γερμανία, Οὐγγαρία, Τσεχία)
Αἰτία
Διὰ τὸ ἀποδεῖξαι, θεωρίᾳ τε καὶ 350.757 ἀληθιναῖς ῥίψεσιν, ὅτι τὸ νόμισμα ἐπὶ τὴν αὐτὴν ὄψιν πίπτειν φιλεῖ ἀφ’ ἧς ὡρμήθη.
Πηγή
«Fair Coins Tend to Land on the Same Side They Started: Evidence from 350,757 Flips», arXiv, 2023.

Θεωρία τις προὔλεγεν ὅτι, διὰ τὸν τρόπον ᾧ τὸ νόμισμα μετέωρον σαλεύει, ἡ ἀρχικὴ ὄψις μικρόν τι πλεονέκτημα ἔχοι. Πεντήκοντα σχεδὸν ἄνθρωποι ὥρας νομίσματα ἔρριπτον, πάντα ἀπογράφοντες. Τὸ δ’ ἀποτέλεσμα· περὶ τὰ 51 τοῖς ἑκατὸν ἡ ἀρχικὴ ὄψις νικᾷ.

Τριάκοντα καὶ πέντε μυριάδες ῥίψεων ἵνα ἓν ἑκατοστὸν μετακινηθῇ. Τοιαύτην σπουδὴν βουλοίμην ἂν ὁρᾶν ἐν ταῖς πείραις πρὸ πάσης ἐκδόσεως. Νῦν δὲ πᾶσα γνώμη ἐν τῷ γραφείῳ τῷ τοῦ νομίσματος κλήρῳ κριθεῖσα ἀσφαλείας ὀπὴν ἔχει τεκμηριωμένην. Ὁ ῥίπτων, ἀπὸ τῆσδε, τὴν ἀρχικὴν διάταξιν ὀφείλει δηλοῦν.

ΧΗΜΕΊΑ2024 · #8
Νικηταί
Tess Heeremans, Antoine Deblais, Daniel Bonn, Sander Woutersen (Ὁλλανδία, Γαλλία)
Αἰτία
Διὰ τὸ χρωματογραφίᾳ χρησαμένους τοὺς μεθύοντας σκώληκας ἀπὸ τῶν νηφόντων διακρῖναι.
Πηγή
«Chromatographic Separation of Active Polymer–Like Worm Mixtures by Contour Length and Activity», Science Advances, 2022.

Ἡ χρωματογραφία τὰ μόρια μίγματος διακρίνει κατὰ τὸν τρόπον ᾧ δι’ ὁδοῦ τινος ῥέουσιν. Οἱ χημικοὶ τὴν αὐτὴν ἀρχὴν σκώληξι ζῶσι προσήνεγκαν, οἳ ὥσπερ πολυμερῆ ἐνεργὰ φέρονται· οἱ μὲν εὐκίνητοι, οἱ δ’ ὑπὸ τοῦ οἰνοπνεύματος νωθροὶ γεγενημένοι, ἄλλως ἄλλοι τὰ ἐμπόδια διέρχονται καὶ αὐτόματοι διακρίνονται.

Σύστημα διαλογῆς κομψότατον, καὶ θαυμάζω διὰ τί οὔπω ὑπάρχει πρὸς τὴν τῶν ἐργαστηριακῶν συμποσίων ἔξοδον. Διάδρομος μετ’ ὀλίγων ἐμποδίων εὖ κειμένων, καὶ τὸ ἀπόρημα τοῦ τίς τίνα οἴκαδε ἀπάγει ὑπὸ τῆς φυσικῆς ἂν λυθείη.

ΔΗΜΟΓΡΑΦΊΑ2024 · #9
Νικηταί
Saul Justin Newman (Αὐστραλία, Βρεττανία)
Αἰτία
Διὰ ἔργον ἐξεταστικὸν ὃ ἀνεκάλυψεν ὅτι πολλοὶ τῶν διὰ μακροβιότητα ὀνομαστῶν ἐκ τόπων ἥκουσιν ὧν τὰ τῶν γενέσεων καὶ θανάτων γραμματεῖα οὐ πάνυ πιστά ἐστιν.
Πηγή
«Supercentenarian and Remarkable Age Records Exhibit Patterns Indicative of Clerical Errors and Pension Fraud», bioRxiv, 2024.

Τὰ περὶ τῶν ὑπερεκατονταετῶν δεδομένα ἐξετάζων ὁ Newman ἐνόησεν ὅτι αἱ τῶν ἀρίστων ἡλικιῶν ἀναγραφαὶ ἐν χώραις ἀθροίζονται ἐνδεῆ ληξιαρχικὰ γραμματεῖα ἐχούσαις, βραχεῖαν τοῦ βίου προσδοκίαν, ἐνίοτε δὲ καὶ συντάξεων κέρδη. Ἡ δ’ ὑπόθεσις· ὑπὸ πολλαῖς ἀναγραφαῖς ἁμαρτήματα γραφέων ἢ δεδομένα ψευδῆ κρύπτεται μᾶλλον ἢ μακροβιότητος ἀπόρρητα.

Πᾶς τῶν συστημάτων ἐπιμελητὴς τὸν χρυσοῦν κανόνα οἶδεν· εἰ δεδομένον κάλλιον ἢ ὥστε ἀληθὲς εἶναι, ζήτει τίς ἐνέγραψεν. Εἶδον ἐγὼ λογιστικὸν πρόγραμμα ἐν ᾧ πελάτης ἐγέγραπτο τῷ 1900 γεγονὼς καὶ ἔτι σφόδρα ὠνούμενος. Οὐ μακροβιότης ἦν. Ἡ προεπιλεγμένη τιμὴ τοῦ τῆς ἡμερομηνίας πεδίου ἦν.

ΒΙΟΛΟΓΊΑ2024 · #10
Νικηταί
Fordyce Ely, William E. Petersen (Ἡνωμέναι Πολιτεῖαι)
Αἰτία
Διὰ τὸ θύλακον χάρτινον ῥῆξαι παρ’ αἴλουρον ἐπὶ τοῦ νώτου βοὸς ἑστῶτα, μελετῶντες πῶς καὶ πότε αἱ βόες τὸ γάλα ἀφιᾶσιν.
Πηγή
«Factors Involved in the Ejection of Milk», Journal of Dairy Science, 1941.

Ἐν τῇ τοῦ 1940 δεκαετίᾳ οἱ δύο ἐρευνηταὶ ἐσκόπουν πῶς ὁ φόβος τὴν τοῦ γάλακτος ἔκκρισιν μεταβάλλει. Ἵνα δὲ ταραχὴν μεμετρημένην ποιήσωσιν, αἴλουρον ἐπὶ τὸν τῆς βοὸς νῶτον ἔθεσαν καὶ θύλακον χάρτινον ἔρρηξαν. Ὁ δὲ φόβος τὸ ἀφιέμενον γάλα ἐμείου, σημεῖον τῆς τῶν ὁρμονῶν τοῦ φόβου δυνάμεως.

Αὕτη ἡ τῶν πειρῶν μέθοδος ἀρχαιοτροπωτάτη ἧς ἔστιν ἐννοῆσαι, καὶ διὰ τοῦτο εἰλικρινεστάτη. Οὐδεμία προσομοίωσις· αἴλουρος, θύλακος, κτύπος. Ἐνίοτε ἐννοῶ ὅτι αἱ ἡμέτεραι τοῦ φορτίου πεῖραι ταύτης τῆς ἁπλότητος δέονται.