Πρόσωπα ἐπιφανῶν ἐν ταῖς ἀνταυγείαις: ἡ παρειδωλία ψεύσματα τίκτει

Τῷ θέρει τοῦ 2009, ὀλίγαις ἡμέραις μετὰ τὸν τοῦ Michael Jackson θάνατον, ὁδοιπόρος τις Ἄγγλος ταῖς ἐφημερίσι διηγήσατο ὅτι τὸ τοῦ ᾠδοῦ πρόσωπον εἶδεν ἐν τῷ τοῦ αὐτοκινήτου καλύμματι ἀνταυγάζον, ἐν εἰκόνι ἣν ἔλαβεν ἵνα αὐτὸ ἀποδῶται. Ἡ ἀγγελία ἐν ὀλίγαις ὥραις τὴν οἰκουμένην περιῆλθεν. Τὸ δὲ πρόσωπον, εἴ τις ἀκριβῶς ἐσκόπει, νεφέλη ἦν.
Ὁ ἐγκέφαλος καὶ ἡ τῶν προσώπων ἀναγνώρισις
Τὸ φαινόμενον ὄνομα ἔχει· παρειδωλία. Ἔστι δ’ ἡ τοῦ ἐγκεφάλου ῥοπὴ πρὸς τὸ μορφὰς γνωρίμους, μάλιστα δὲ πρόσωπα, ἐν εἰκόσι τυχαίαις ὁρᾶν· ἐν νεφέλαις, ἐν κηλῖσι τῶν τοίχων, ἐν ῥευματοδόταις, ἐν τμήμασιν ἄρτου φρυκτοῦ. Πρόγραμμα ἀναγνωρίσεως προσώπων ἐστὶν ἐξ ἀρχῆς ἐγκατεστημένον, πρὸς τὸ μηδέποτε μηδὲν πρόσωπον παριδεῖν βελτιωθέν, κἂν δέῃ ἔνια περιττὰ ὁρᾶν.
Κατὰ μὲν τὴν ἐξέλιξιν εὔλογον· κρεῖττον γὰρ θάμνον ἄνθρωπον νομίζειν ἢ τοὐναντίον. Κατὰ δὲ τὰ ψεύσματα, χρυσοῦ μέταλλον. Τὸ γὰρ σύστημα πάμπολλα ψευδῆ θετικὰ ἔχει καὶ οὐδὲν κομβίον πρὸς τὸ μηνύειν αὐτά.
Ἡ συνταγὴ τῆς ἰογενοῦς ἀγγελίας
Τὸ τοῦ καλύμματος πρᾶγμα πάντα ἔχει τὰ κλασικὰ ἡδύσματα·
- γεγονός τι ὃ πάντων τὰς φροντίδας ἐκείνῳ τῷ καιρῷ κατέχει·
- εἰκόνα ἀμφίβολον, ἀνταυγείας καὶ φῶτα ἑρμηνευτέα ἔχουσαν·
- μάρτυρα ἄδολον τὴν εἰκόνα τοῖς φίλοις δεικνύντα·
- ὄχλον ὅς, τοῦ ὀνόματος ἅπαξ ὑποβληθέντος, πᾶς τὸ αὐτὸ ὁρᾷ.
Τὸ δὲ τελευταῖον θεμελιῶδες. Πρὸ τῆς ἐπιγραφῆς νεφέλη ἐστίν. Μετὰ δὲ τὴν ἐπιγραφὴν ἀδύνατον μὴ πρόσωπον ἐνορᾶν. Ἡ αὐτὴ ἀρχή ἐστι καθ’ ἥν, ὅταν τίς σοι εἴπῃ ὅτι ὁ τοῦ ὑπολογιστοῦ ἀνεμιστὴρ ἄτοπόν τι ψοφεῖ, ἐξ ἐκείνου διὰ παντὸς τοῦ βίου ἀκούεις.
Γένος μακρὰν ἱστορίαν ἔχον
Πρόσωπα ἐπιφανῶν ἢ θείων μορφῶν ἐν ἄρτοις φρυκτοῖς, ἐν κορμοῖς, ἐν κηλῖσιν ὑγρασίας καὶ ἐν ἀκτινογραφίαις ὀφθέντα δεκαετηρίδας ἤδη ἐν τοῖς παραδόξοις χρονικοῖς φαίνεται. Οὐδὲν δὲ τούτων πώποτε ἄλλο τι ἔδειξεν ἢ τὴν κατὰ φύσιν τῆς ἀνθρωπίνης αἰσθήσεως ἐνέργειαν. Λεκτέον δὲ ὅτι οἱ μηνύοντες πολλάκις οὐδένα ἐξαπατᾶν βούλονται· ἀληθῶς θαυμάζουσιν, ὥσπερ πάντες θαυμάζομεν ὅταν ῥευματοδότης τις ἐκπεπληγμένος ἡμᾶς βλέπῃ.
Αἰδὼς πρὸ τοῦ γέλωτος
Ὅταν δὲ ἡ εἰκὼν ἄνθρωπον ἄρτι τετελευτηκότα ἀφορᾷ, ἡ ἀγγελία καὶ τοῦ τῶν φιλούντων αὐτὸν ἄλγους ἅπτεται. Ἐπὶ μὲν τῇ παρειδωλίᾳ γελᾶν πάνυ καλόν, ἐπὶ δὲ τῷ ἀνθρώπῳ οὔ. Τὸ μὲν φαινόμενον γελοῖον, τὸ δὲ πένθος οὐδαμῶς.
Τὸ ἀλεξιφάρμακον
Εἰ πρόσωπον ἐν ἀνταυγείᾳ φαίνεται, ἡ δοκιμασία ἁπλῆ· μετάβαλε τὴν γωνίαν, μετάβαλε τὸ φῶς, περίμενε πέντε λεπτά. Εἰ τὸ πρόσωπον ἀφανίζεται, τὸ φῶς ἦν. Ἐγὼ δ’ ἐν τῇ σβεσθείσῃ ὀθόνῃ τοῦ παλαιοῦ μου ὑπολογιστοῦ ἑκάστης ἕω πρόσωπον ὁρῶ κεκμηκὸς καὶ οὐ πάνυ πεπεισμένον. Πάσας τὰς δοκιμασίας ἐποίησα. Δυστυχῶς ἐκεῖνο ἀληθές ἐστιν.
Ἐλευθέρως ἐκ παλαιοῦ τινος συγγράμματος τοῦ ἀρχείου τοῦ teneraerbetta.it ὡρμημένον