Ὁ πεντακέφαλος ὄφις: τὸ ψεῦδος τὸ ἐν τῷ δικτύῳ περιφερόμενον

Ἔν τινι δὲ χρόνῳ ἐν τῷ δικτύῳ ἀγγελία περιεφέρετο περὶ ὄφεως πέντε κεφαλὰς ἔχοντος, ἐν Ἰνδοῖς ἐν πανδιδακτηρίου τινὸς περιβόλῳ εὑρεθέντος. Εἰκόνες, κοινώσεις, ἐπιγραφαὶ ἐνθουσιῶσαι, ὥσπερ ἐπὶ τοῖς πτερωτοῖς τῆς Ἀραβίας ὄφεσιν οὓς ὁ Ἡρόδοτος ἱστόρησεν. Ἓν δὲ μόνον ἐνέλειπε· ὁ ὄφις.
Τί ὄντως ἦν
Αἱ δὲ περιφερόμεναι εἰκόνες ὄντως διτταὶ ἦσαν· ἡ μὲν ἄγαλμα ἐδείκνυ, ὑπὸ τεχνίτου τινὸς πεποιημένον, ἡ δ’ ἑτέρα εἰκὼν συντεθειμένη ἦν, προγράμματι ἐπιδιορθώσεως πεποιημένη. Οὐδὲν θηρίον ἀληθές, οὐδὲν εὕρημα ἐπιστημονικόν. Μόνον ἔργον χειροτεχνικὸν καλὸν καὶ ὀλίγη τέχνη ψηφιακή, ἀγγελία νομισθέντα.
Διὰ τί ἤνυσεν
Τὸ δὲ ψεῦδος πάντα εἶχε τὰ πρὸς τὸ λοιμῶδες γενέσθαι φάρμακα·
- εἰκόνα θαυμαστήν, ἐν ἑνὶ δευτερολέπτῳ νοουμένην·
- τόπον πόρρω, τοῖς ἀναγιγνώσκουσι χαλεπὸν ἐλέγξαι·
- ἄγκιστρον παιδείας· ἐν Ἰνδοῖς γὰρ ὁ πολυκέφαλος ὄφις ἐν τῇ πατρίῳ εἰκονογραφίᾳ μεγάλην χώραν ἔχει, ὥστε ὁ λόγος σεμνὸς ἐφαίνετο·
- λεπτόν τι ἀκριβές, οἷον πανδιδακτηρίου ὄνομα, ὃ πᾶσι δημοσίαν τινὰ ὄψιν παρεῖχεν.
Αὕτη ἡ κλασικὴ τῶν ἀνεπιθυμήτων ἐπιστολῶν συνταγή· ἐπιγραφὴ ἀκαταμάχητος, ἀποστολεὺς πιστὸς δοκῶν, καὶ προσάρτημα ὃ οὐδεὶς ὄντως ἀνοίγει πρὶν προπέμψαι.
Τὸ ἀντίδοτον πρὸς τὰ ψεύδη
Ἡ δ’ ἐμὴ μέθοδος, ἡ αὐτὴ ᾗ χρῶμαι πρὸς τὰς ἐπιστολὰς τὰς κλήρους μυριοταλάντους ἀγγελλούσας·
- Ἐπισχεῖν ἓν δευτερόλεπτον πρὶν κοινοῦν.
- Τὴν ἀρχαίαν πηγὴν ζητεῖν· εἰ μηδὲν ἐπιστημονικὸν ἵδρυμα μηδὲ σπουδαία ἐφημερὶς περὶ αὐτοῦ λέγει, σημεῖόν ἐστιν.
- Τὴν εἰκόνα σκοπεῖν κριτικῷ ὄμματι· πέρατα ἀλλόκοτα, φῶτα ἀσύμφωνα, σκιαὶ ἄλλη ἄλλῃ φερόμεναι.
- Ἑαυτὸν ἐρωτᾶν εἰ καλλίων ἐστὶν ἢ ὥστε ἀληθὴς εἶναι. Ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ ἔστιν.
Ὁ μὲν πεντακέφαλος ὄφις οὐδέποτε ἐγένετο, ὁ δὲ λόγος αὐτοῦ ὅμως χρήσιμος. Ὑπομιμνῄσκει γὰρ ὅτι ἐν τῷ δικτύῳ τὸ τῆς κοινώσεως τάχος ἀεὶ μεῖζόν ἐστι τοῦ τῆς ἐξετάσεως. Καὶ ὅτι, εἴ ποτε ὄντως ὄφιν πεντακέφαλον ἴδοιτε, τὸ μέγιστον πρόβλημα οὐκ ἔσται εἰκονίσαι, ἀλλὰ κρῖναι εἰς ποίας τῶν πέντε τοὺς ὀφθαλμοὺς βλέπειν.
Ἐλευθέρως ἐκ παλαιοῦ τινος συγγράμματος τοῦ ἀρχείου τοῦ teneraerbetta.it ὡρμημένον