Grand Canyon: ὅταν τὰ χρονικὰ λίαν ταχέως μῦθος γίγνηται

Οὐ πάντες οἱ μῦθοι ἐκ παιδιᾶς γίγνονται. Ἔνιοι γὰρ ἐξ ἔργου ἀληθοῦς καὶ λυπηροῦ, ὃ αἱ ἐπιγραφαὶ εἰς αἴνιγμα μεταβάλλουσι πρὶν καὶ γνῶναί τινα τί ἐγένετο. Ὅδε ὁ λόγος περὶ αὐτοῦ τούτου τοῦ μηχανισμοῦ ἐστιν, καὶ ἄνευ σκωμμάτων περὶ τοῦ ἐμπλεκομένου ἀνθρώπου.
Τὸ γεγονός
Τῷ 2009 τὰ πρακτορεῖα ἤγγειλαν ὅτι ἅμαξα ἀπὸ σκοπιᾶς τινος τοῦ Grand Canyon, ἐν Arizona, κατεκρημνίσθη, καὶ ὁ ἡνίοχος ἀπέθανεν. Αἱ δὲ τοῦ δρυμοῦ ἀρχαὶ ἔλεγον ἐρευνᾶσθαι· ὁ γὰρ τρόπος οὐ σαφὴς ἦν, καὶ τὸ πρᾶγμα οὐδαμῶς ἐκέκριτο.
Μέχρι τούτου χρονικά. Συμφορὰ τοῖς ἐκεῖνον τὸν ἄνθρωπον γιγνώσκουσι, καὶ οὐδὲν ἄλλο.
Ἡ παραβολὴ ἡ λόγος γιγνομένη
Σχεδὸν δὲ εὐθὺς πολλοὶ λόγοι τὸ γεγονὸς τῇ τελευταίᾳ σκηνῇ ἐνδόξου τινὸς Ἀμερικανικοῦ δράματος παρέβαλον, ἐκείνῃ ἐν ᾗ ἡ ἅμαξα εἰς τὸ κενὸν ῥίπτεται. Παραβολὴ ὄψει ἰσχυρά, ἐπιγραφῇ ἀρίστη. Ἐπιγραφὴ δὲ ἰσχυρὰ ἐν τῷ δικτύῳ πολλῷ θᾶττον τῆς ἀληθοῦς ἀγγελίας πορεύεται· ὁ πρῶτος οὗτος νόμος τῆς λοιμώδους διαδόσεως.
Τὸ δὲ πρόβλημα ὅτι ἡ παραβολὴ λόγον ὑποβάλλει, τὴν μίμησιν, ὃν οὐδεὶς ἐβεβαίωσεν. Ἐντεῦθεν δὲ εἰς τὸ «αἰνιγματῶδες πρᾶγμα» βραχὺ τὸ βῆμα, κἀκεῖθεν εἰς τὸν ἀστικὸν μῦθον ἔτι βραχύτερον.
Πῶς ἡ μόλυνσις ἐργάζεται
- Πρώτη φάσις· ἔργον ἀληθὲς ὀλίγα λεπτὰ ἔχον.
- Δευτέρα φάσις· εἰκὼν ἔνδοξος τὰ κενὰ πληροῦσα.
- Τρίτη φάσις· τὸ ἐρωτηματικὸν ἐν τῇ ἐπιγραφῇ, ὃ ὑπονοεῖν ἐᾷ ἄνευ τοῦ φάναι.
- Τετάρτη φάσις· ἡ κοίνωσις, ἐν ᾗ τὸ ἐρωτηματικὸν καθ’ ὁδὸν ἀπόλλυται.
Τὸ αὐτὸ σχῆμά ἐστι προγράμματος μετὰ τῶν προεπιλελεγμένων ῥυθμίσεων ἐγκαθισταμένου· οὐδεὶς τὰς ῥήτρας ἀναγιγνώσκει, καὶ τέλος ἐπὶ τῆς ἐπιφανείας πράγματα εὑρίσκει ἃ οὐκ ᾔτησεν.
Τί ὄντως ἴσμεν
Ἴσμεν ὅτι ἄνθρωπός τις ἀπέθανε καὶ ὅτι αἱ ἀρχαὶ ἠρεύνησαν. Οὐκ ἴσμεν δέ, οὐδ’ ἡμῖν προσήκει εἰκάζειν, τί ἐν τῇ τοῦ ἡνιοχοῦντος διανοίᾳ ἐγένετο. Ὅταν δ’ ὁ τοῦ θανάτου τρόπος μὴ σαφὴς ᾖ, τὸ αἰδημονέστατον περιμένειν τὰς ἐξετάσεις καὶ μὴ τὰς σιγὰς πλοκαῖς δραματικαῖς πληροῦν.
Τὸ ἀντίδοτον, νῦν, ἡ αἰδώς
Ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ ἐν τῇδε τῇ στήλῃ ψεύδη μετὰ μειδιάματος ἀνασκευάζομεν. Ἐνταῦθα δὲ τὸ μειδίαμα ἐσβεσμένον καταλείπομεν. Μένει δὲ μόνον ἡ τοῦ διαχειριστοῦ συμβουλή, ἣ καὶ ἐπὶ τῶν χρονικῶν ἰσχύει· πρὶν προπέμπειν, σκοπεῖν τί ἐβεβαιώθη καὶ τί προσετέθη. Ὄπισθεν γὰρ ἐπιγραφῶν τινων οἶκοι ἀληθεῖς εἰσιν, καὶ οὐδεὶς αὐτῶν ᾔτησεν εἰς μῦθον ἐμπεσεῖν.
Ἐλευθέρως ἐκ παλαιοῦ τινος συγγράμματος τοῦ ἀρχείου τοῦ teneraerbetta.it ὡρμημένον