Τρεῖς καὶ δέκα μῦθοι περὶ τῆς ἐπιστήμης εὐθὺς ἀπεγκαταστατέοι

Καὶ ἡ ἐπιστήμη τοὺς ἑαυτῆς ἀστικοὺς μύθους ἔχει, καὶ οὗτοι δολιώτατοι, ἐπεὶ τὴν τοῦ ἐργαστηρίου στολὴν ἐνδεδυμένοι ἀφικνοῦνται. Ὡς πράγματα ἠχοῦσιν, ἐν τῷ δείπνῳ ἐμπείρως μνημονεύονται, καὶ ψευδεῖς εἰσιν. Ἰδοὺ τρία καὶ δέκα σφάλματα γνώριμα, ἕκαστον μετὰ τῆς ἑαυτοῦ διορθώσεως.
Βιολογία: τὸ σῶμα οὐκ ἔστιν ἐγγεγραμμένον πρόγραμμα
- Ἡ ἐξέλιξις ἀεὶ πρὸς τὸ βέλτιον χωρεῖ. Οὔ. Ἡ ἐξέλιξις τέλος οὐκ ἔχει· τιμᾷ δὲ τὸ ἐν τῷ ἑαυτοῦ χώρῳ ἱκανῶς ἐνεργοῦν. Ἔνια ζῷα, οἷον γαλεοὶ καὶ ἀκαλῆφαι, ἐλάχιστα μετεβλήθη ἐν χρόνοις μακροτάτοις, ἐπεὶ τὸ αὐτῶν σχέδιον ἔτι ἀντέχει. Οὐκ ἔστι κλῖμαξ πρὸς τὴν τελειότητα ἀνιοῦσα, ἀλλὰ θάμνος κλάδων καὶ ἀδιεξόδων μεστός. Ὥσπερ αἱ ἐκδόσεις τοῦ προγράμματος τῆς διοικήσεως τοῦ ἐργαστηρίου.
- Τὰ τοῦ ἐγκεφάλου κύτταρα οὐκ ἀναγεννᾶται. Πολὺν χρόνον καὶ ἐν τοῖς ἐργαστηρίοις τοῦτο ἐπιστεύετο. Ἔπειτα δέ, περὶ τὸ τέλος τῆς τοῦ 1990 δεκαετηρίδος, ἔρευναί τινες ἔδειξαν ὅτι καὶ ἐν τῷ τελείῳ ἀνθρώπῳ νέοι νευρῶνες γίγνεσθαι δύνανται, μάλιστα ἐν τόποις τῇ μνήμῃ καὶ τῇ μαθήσει προσήκουσιν. Ὁπόσον δὲ τὸ φαινόμενον ἔτι ζητεῖται, τὸ δ’ ἀπόλυτον δόγμα πέπτωκεν.
- Μόνῳ τῷ δεκάτῳ τοῦ ἐγκεφάλου χρώμεθα. Αἱ τῆς ἀπεικονίσεως τέχναι ἐνέργειαν ἐν παντὶ τῷ ἐγκεφάλῳ δεικνύουσιν, εἰ καὶ μὴ πάντα τὰ μέρη ἐν τῇ αὐτῇ στιγμῇ ἐργάζεται. Τὰ δὲ λοιπὰ ἐνενήκοντα ἐπὶ τοῖς ἑκατὸν οὐκ ἔστι δίσκος κενὸς διαμεριστέος. Ἄχθομαι τοῖς ἐλπίζουσιν ἐκεῖ τι ἐγκαταστήσειν.
- Τρίχες καὶ ὄνυχες μετὰ θάνατον αὐξάνονται. Ξήρανσίς ἐστιν· τὸ δέρμα συστέλλεται καὶ τὸ ἤδη ὂν ἀποκαλύπτει. Φαντασία ἣ πολλοὺς περὶ ἐμπουσῶν καὶ βρυκολάκων λόγους ἔθρεψεν.
- Ὀκτὼ ἀράχνας κατ’ ἔτος καθεύδοντες καταπίνομεν. Οὐδὲν τεκμήριον. Ἀράχνη οὐδαμῶς βούλεται εἰς στόμα εἰσελθεῖν ἀναπνέον, ῥέγχον καὶ σειόμενον. Λέγεται δὲ ὁ ἀριθμὸς ὡς παράδειγμα πεπλασμένον γενέσθαι ἐπίτηδες ἵνα δείξῃ ὅσον ἡ ψευδολογία τρέχει, ἀλλὰ καὶ αὕτη ἡ ἀρχὴ δυσέλεγκτος. Μῦθος ἐν ἄλλῳ μύθῳ· εἰκονικοποίησις καθαρά.
Ὁ οὐρανός: οὐχ ὡς ἐν ταῖς ταινίαις
- Ἐν τῷ κενῷ τὸ σῶμα ῥήγνυται. Τέχνασμα σκηνικόν ἐστιν. Ἄνευ στολῆς ἐν ὀλίγοις δευτερολέπτοις λιποψυχεῖ τις, καὶ ἡ μακροτέρα ἔκθεσις θανατηφόρος ἂν εἴη, ῥῆξις δ’ οὐδεμία. Γεγόνασι δὲ συμπτώματα ἐν θαλάμοις κενοῦ ἐν οἷς οἱ ἐμπεσόντες, ταχέως βοηθηθέντες, ἀνέλαβον ἑαυτούς. Μένετε δ’ ὅμως ἐν τῇ στολῇ· μόνη γάρ ἐστιν ἡ ὑποστηριζομένη χρῆσις.
- Ἐν τῷ διαστήματι βαρύτης οὐκ ἔστιν. Ἐν τῇ ταπεινῇ τροχιᾷ ἡ τῆς Γῆς βαρύτης σχεδὸν ἡ αὐτή ἐστιν ἣν ἐνθάδε κάτω αἰσθανόμεθα, μικρόν τι ἀσθενεστέρα. Οἱ δ’ ἀστροναῦται αἰωροῦνται ὅτι συνεχῶς περὶ τὴν Γῆν πίπτουσιν, ἀεὶ αὐτῆς ἁμαρτάνοντες. Πτῶσις ἐλευθέρα διηνεκής· ὥσπερ ἔργον ἄνευ προθεσμίας.
- Ἡ Σελήνη μέρος σκοτεινὸν ἔχει. Μέρος μὲν ἔχει κρυπτόν, ὃ ἐνθένδε οὐδέποτε ὁρῶμεν, ὁ δ’ Ἥλιος τακτικῶς ἐκ περιτροπῆς αὐτὸ φωτίζει. Σκοτεινὸν μόνον ἡμῖν, ὥσπερ ὁ τοῦ συνεργοῦ κώδιξ.
- Ὁ Πολικὸς ἀστὴρ λαμπρότατός ἐστι τοῦ οὐρανοῦ. Ὀνομαστὸς μὲν διὰ τὴν θέσιν, ἐπεὶ τὴν ἄρκτον δείκνυσιν, οὐ διὰ τὴν λαμπρότητα. Ὁ δὲ λαμπρότατος τοῦ νυκτερινοῦ οὐρανοῦ ἀστὴρ ὁ Σείριός ἐστιν.
- Τὸ Μέγα Τεῖχος τὸ Σινικὸν μόνον ἀνθρώπινον ἔργον ἐκ τοῦ διαστήματος ὁρατόν ἐστιν. Ἀπὸ τῆς Σελήνης, γυμνῷ ὀφθαλμῷ, οὐδαμῶς. Καὶ ἀπὸ τῆς ταπεινῆς τροχιᾶς χαλεπώτατον διακρῖναι· στενὸν γάρ ἐστι καὶ τὸ τοῦ πέριξ ἐδάφους χρῶμα ἔχει. Πόλεις φωτιζόμεναι, ἀερολιμένες καὶ μεγάλαι ὁδοὶ πολλῷ μᾶλλον φαίνονται.
Φυσικὴ τῆς ὁδοῦ
- Ὁ κεραυνὸς οὐδέποτε δὶς εἰς τὸν αὐτὸν τόπον πίπτει. Πίπτει μάλα, μάλιστα ἐπὶ τὰ ὑψηλὰ καὶ μεμονωμένα. Οἱ ὑψηλότατοι οὐρανοξύσται πολλάκις κατ’ ἔτος βάλλονται. Ὁ δὲ κεραυνός, καὶ ὁ Ζεὺς ὁ βάλλων, οὐ τηρεῖ ἀναγραφὴν τῶν ἐπισκέψεων.
- Ὀβολὸς ἐξ οὐρανοξύστου ῥιφθεὶς παριόντα ἀποκτείνει. Κερμάτιον κοῦφον καὶ πλατύ ἐστιν· ὁ ἀὴρ ἐπέχει καὶ περιφέρει αὐτό, ὥστε τάχος θανάσιμον οὐ λαμβάνει. Ἀλγύνειν μὲν δύναται, καὶ τὸ ῥίπτειν κάκιστον μένει. Ἀλλ’ οὐκ ἔστι βέλος.
- Οἱ ἐπιστήμονες ἀπέδειξαν τὴν ἀνθρήνην μὴ δύνασθαι πέτεσθαι. Οὐδεὶς ἀπέδειξεν. Τὸ ῥῆμα ἐκ λογισμοῦ φαύλου γέγονεν ὃς τὰς τοῦ ἐντόμου πτέρυγας ὡς τὰς ἀκινήτους ἀεροπλάνου ἐλάμβανεν. Αἱ δὲ τῆς ἀνθρήνης πτέρυγες οὐχ οὕτως ἐνεργοῦσι, καὶ αὕτη ἄριστα πέτεται, τὸν λογισμὸν οὐδέποτε ἀναγνοῦσα.
Ἡ καθολικὴ διόρθωσις
Τὸ δεινὸν τούτων τῶν μύθων οὐχ ὅτι ψευδεῖς εἰσιν, ἀλλ’ ὅτι ἀληθεῖς δοκοῦσιν, μικρόν τι ἐπιστήμης ἐνέχοντες. Τὸ αὐτὸ τέχνασμα τῶν ἀρίστων ἰῶν, οἳ ὡς ἀρχεῖα συστήματος μεταμφιέννυνται. Τὸ δ’ ἀλεξιφάρμακον ἀεὶ τὸ αὐτό· ἐρωτᾶν τίς ἐμέτρησε, πῶς, καὶ εἴ τις ἐξήτασεν. Εἰ ἡ ἀπόκρισις «ἀνέγνων που», τὸ ἀρχεῖον εἰς ἀπομόνωσιν πεμπτέον.
Ἐλευθέρως ἐκ παλαιοῦ τινος συγγράμματος τοῦ ἀρχείου τοῦ teneraerbetta.it ὡρμημένον