Ὁ ζῦθος ὁ αὐτόματος κινούμενος: φάσμα ἢ φυσικὴ τοῦ καπηλείου;

Πανδοχεῖον Ἀγγλικὸν παλαιόν, αἰῶνες ἱστορίας, φῆμαι νυκτερινῶν δαιμονίων. Ἔπειτα κινουμένη εἰκών· ποτήριον ζύθου, ὃν Ἡρόδοτος οἶνον ἐκ κριθέων καλεῖ, αὐτόματον ἐπὶ τῆς τραπέζης ὀλισθαῖνον, πίπτον καὶ ῥηγνύμενον. Τὸ δὲ δίκτυον εὐθὺς διίσταται εἰς τοὺς τοὺς φασματοθήρας καλοῦντας καὶ τοὺς ὑδραυλικὸν καλοῦντας. Ἐγὼ δέ, ὡς διαχειριστής, τὴν φυσικὴν καλῶ.
Ἡ σκηνή
Τῷ 2010 κινουμένη εἰκὼν ἐν τῷ δικτύῳ περιεφέρετο ἐν ἱστορικῷ τινι πανδοχείῳ τῆς Gloucester, ἐν Ἀγγλίᾳ, ληφθεῖσα. Ἐπὶ δὲ τῆς τραπέζης ποτήριον πλῆρες ἠρέμα μετακινεῖται, οὐδενὸς ἁπτομένου, ἕως καταπίπτει. Τὰ δὲ ἀναγκαῖα παρακείμενα· διηγήματα φασμάτων, ψόφοι ἀλλόκοτοι, θύραι τρίζουσαι, καὶ δὴ πρακτορεῖόν τι τὰ ὑπὲρ φύσιν ἐρευνῶν ἐργαζόμενον.
Ἡ πλήρης δέσμη τοῦ νῦν μύθου· τόπος παλαιός, μάρτυρες ἀόριστοι, εἰκὼν ἀμυδρά. Μόνη ἐλλείπει ἡ τῆς ὑδραύλεως μουσικὴ ὑποκρούουσα, ἀλλὰ πρὸς ἐκείνην ἡ συναρμογὴ πάρεστιν.
Τὸ κοινότατον τοῦ καπηλείου φάσμα
Ὅστις ὄπισθεν τραπέζης καπηλικῆς εἰργάσατο εὖ οἶδε τὸ πάθος. Ποτήριον ψυχρὸν ἐπὶ τραπέζης λείας τεθὲν λεπτὸν ὑφ’ ἑαυτῷ στρῶμα δρόσου ποιεῖ. Τὸ δὲ ὑγρὸν τοῦτο κάλυμμα τὴν τρίψιν μάλα μειοῖ, καὶ τὸ ποτήριον ὀλισθαίνειν δύναται καὶ ἐλαχίστης κλίσεως οὔσης, ὀφθαλμοῖς ἀδήλου. Ἀρκεῖ τράπεζα ὀλίγον στρεβλή, ἔδαφος παλαιόν, σεισμός τις.
Οὐ δεῖ δαιμονίου ὑπερκοσμίου. Δεῖ στάθμης. Ἔλαττον τιμᾶται καὶ νύκτωρ οὐ ψοφεῖ.
Κατάλογος τοῦ ἀντιδότου τοῦ ὑπὲρ φύσιν
- Ἆρ’ ὁμαλὴ ἡ τράπεζα; Ἐν οἰκοδομῇ πολλῶν αἰώνων ἡ ἀπόκρισις πρὸς τὸ οὒ ῥέπει.
- Ἆρα ψυχρὸν καὶ ὑγρὸν τὸ ποτήριον; Εἰ ναί, πάντα ἤδη ἔχει ὅσων δεῖται πρὸς τὸ ὀλισθαίνειν.
- Τίς τὴν εἰκόνα ἔλαβεν; Καὶ διὰ τί ἡ μηχανὴ ἐκεῖσε αὐτὸ ἐτέτραπτο, ἐκείνῳ αὐτῷ τῷ καιρῷ;
- Τίς κερδαίνει; Πανδοχεῖον γὰρ δαιμονιζόμενον, ἐνίοις τῶν ξένων, θέαμα πλέον ἐστίν.
Οὐδὲν δὲ τούτων τῶν ἐρωτημάτων ἀποδείκνυσι τὴν εἰκόνα ψευδῆ εἶναι. Πάντα δὲ ὁμοῦ κάλλιστα ἐξηγεῖται πῶς ἀληθὴς εἶναι δύναται ἄνευ φασμάτων.
Διὰ τί ἡ εἰκὼν περιφέρεται
Ἡ κινουμένη εἰκὼν πράγματος αὐτομάτως κινουμένου τὸ τέλειον λοιμῶδες περιεχόμενόν ἐστιν· ὀλίγα δευτερόλεπτα διαρκεῖ, οὐδεμιᾶς ἐξηγήσεως δεῖται, καὶ φρίκην καταλείπει. Ἰὸς δὲ ὑπολογιστικὸς εὖ γεγραμμένος ταὐτὸ ποιεῖ· μικρὸς καὶ ταχὺς καὶ ἀσθενείᾳ τινὶ τοῦ χρήστου χρώμενος. Ἐνταῦθα δὲ ἡ ἀσθένεια ἡ ἐπιθυμία τοῦ πιστεύειν τὸν κόσμον μικρῷ αἰνιγματωδέστερον εἶναι ἢ ἔστιν.
Καὶ ἐν τῷ ἐμῷ δὲ γραφείῳ ἀνεξήγητά τινα γίγνεται. Ὁ μῦς αὐτόματος κινεῖται. Ἔπειτα εὑρίσκω τὴν τοῦ συναδέλφου αἴλουρον ἐπὶ τοῦ ὑποθέματος διαβαίνουσαν. Τὸ αἴνιγμα λέλυται, ἡ δ’ αἴλουρος ἔτι ἀρνεῖται.
Ἡ κρίσις
Τὸ τῆς Gloucester ποτήριον μικρόν τι κλασικὸν τῶν νῦν μύθων ἐστίν, τῇ καπηλικῇ φυσικῇ μᾶλλον ἢ τοῖς ὑπὲρ φύσιν ἐγγύς. Ἀπολαύσωμεν τῆς εἰκόνος, φρίξωμεν ὀλίγον, ἔπειτα τὴν τράπεζαν ἀπομάξωμεν. Τὰ δὲ δαιμόνια, εἴπερ ἔστιν, ἀσφαλῶς κρείττω ἔργα ἔχει ἢ τὸν ἀλλότριον ζῦθον μετακινεῖν.
Ἐλευθέρως ἐκ παλαιοῦ τινος συγγράμματος τοῦ ἀρχείου τοῦ teneraerbetta.it ὡρμημένον